تبلیغات
فرهنگی - هنری: میراث مشترک ایرانیان و شبه قاره هند

فرهنگی - هنری: میراث مشترک ایرانیان و شبه قاره هند
ملل دوست، برادر و مهرورز 
قالب وبلاگ
نظر سنجی
این وبلاگ را چگونه ارزیابی می نمایید؟






لینک دوستان

تشیع در جنوب هند4

(سه دولت شیعی در دکن)

منبع : کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران

 

بروز سلطنتهای شیعی در گولکنده و بیجاپور، و گرایش نظام شاهان احمد نگر به تشیع در زمان برهان نظام شاه، مصادف است با زمان ظهور دولت صفوی....

سه دولت شیعی در دکن

بروز سلطنتهای شیعی در گولکنده و بیجاپور، و گرایش نظام شاهان احمد نگر به تشیع در زمان برهان نظام شاه، مصادف است با زمان ظهور دولت صفوی در ایران (1145-907/1732-1501) و نقطه ی عطفی در تاریخ تشیع محسوب می شود.

نظام شاهان

احمد نظام شاه (915-896/1509-1490) مؤسس سلسله ی نظام شاهان، پسر ملک حسن بحری بود که از دین هندو به اسلام گراییده و موقعیتی خطیر در حکومت بهمنیان بدست آورده بود. ملک حسن بعنوان یکی از رهبران جاه طلب حزب دکنی ها مخالف نفوذ خارجیان بود و گفته می شود که در توطئه قتل محمود گاوان نقش عمده ای داشته است.
در دوران طولانی حکومت برهان نظام شاه (960-915/1553-1509)، جانشنین احمد نظام، با آمدن شاه طاهر حسینی (952-880/1545-1475) در سال 926/1520 از ایران در زمان شاه اسماعیل صفوی و نصب او به مقام وزارت، دوره ی جدیدی در تاریخ سیاسی و فرهنگی نظام شاهان آغاز می شود. تحت تاثیر او بود که برهان نظام شاه به تشیع گرایید و آنرا را به عنوان مذهب رسمی اعلام نمود. به فرمان شاه با حذف نام خلفای سه گانه، خطبه ها به نام امامان دوازده گانه خوانده می شد. به همت شاه طاهر که خود نیز عالم و شاعری برجسته بود، مدرسه ی دینی در احمد نگر بنا گردید که باعث جلب تعدادی از عالمان، دانشمندان و شاعران به احمد نگر گردید که بین آنها میتوان از مولانا زاده بدیعی سمرقندی نام برد. حداقل دو اثر با عناوین فتح نامه و منشآت از شاه طاهر باقی مانده است.
در زمان شاه طاهر ملا محمد رازی نوربخشی که سیری و فکری تخلص می کرد به دکن آمد و از محضر علمی شاه طاهر بهره مند گردید. طبیبی به نام رستم جرجانی کتابی در مورد داروشناسی ذخیره نظام شاهی و قرابادین شفائی را به سال 954/1547 در شهر دولت آباد برای برهان نظام شاه تألیف نمود.
در عهد سلطنت حسین نظام شاه (973-960/1565-1553) ابن شدقم مدنی، یکی از علمای بزرگ آن زمان در سال 962/1555 به احمد نگر آمده و مورد تکریم و تعظیم شاه قرار گرفت و با ازدواج با خواهر شاه در زمره ی خانواده ی شاهی درآمد. وی مدتی بعد از قتل حسین نظام، دکن را ترک گفت ولی دوباره به سال 988/1588 در دوره حکومت مرتضی نظام شاه (995-973/1586-1565) به احمد نگر باز گشت و تا زمان وفات (999/1590) در احمد نگر ماند. بعدا جنازه اش بتوسط حسین، فرزند وی، به مدینه منتقل شد و در قبرستان بقیع دفن گردید. دو اثر وی الجواهر النظامیه و زهر الریاض و زلال الحیاض در سال 992/1584 در دکن تألیف شده است. فرزند وی علی بن حسن نیز از اکابر عالمان زمان محسوب میشود و او هم مدتی را در دکن گذرانده است.
در این زمان میرزا صادق اردوبادی (زنده در 988/1580) از ایران به دکن مهاجرت نموده و وابسته به دربار نظام شاهان گردید.
محمد بن صالح اسدی جزائری کتاب النظامیة فی فقه الامامیة به عربی بنام مرتضی نظام شاه (995-973/1586-1565) تألیف نمود. عالمی به نام سید شاه فتح الله بن حبیب الله حسینی در دوره ی سلطنت او در احمد نگر بسر برده است. وی در سال 994/1586 رساله ای فارسی باعنوان الاسئلة السلطانیة در جواب سوالاتی تألیف کرد که سلطان آنرا مطرح نموده بود. رساله ای در توحید مطابق با مشرب عرفان نیز توسط محمد بن محمود دهدار برای همین مرتضی تألیف شده است.
برهان نظام شاه دوم (1003-999/1594-1591)، هفتمین سلطان این سلسه، نیز علاقه مند به ترویج علم و هنر بوده است. ابوالفضل محمد فضلی رساله ای در فقه شیعه باعنوان الفوائد البرهانیة را بنام او تألیف نمود. نور الدین ظهوری ساقی نامه ی خویش را به نام او سرود. وی که در قائن به دنیا آمد، در دوران سلطنت مرتضی نظام شاه (995-973/1586-1568) به احمد نگر آمد و بعد از مرگ برهان نظام شاه رهسپار بیجاپور شده به دربار عادل شاهان پیوست. بیشتر قسمت کلیات او که بیش از سی هزار بیت می باشد متعلق به دوران سکونت وی در بیجاپور است، جایی که وی تا آخر عمر ماند و همراه ابو الزوجه اش ملک قمی به قتل رسید (م1024/1615).
غیر از ظهوری، شاعران دیگر نیز مانند ملک قمی و حیدر ذهنی وابسته به دربار برهان نظام شاه بوده اند. مولانا ملک قمی که در قم به دنیا آمد و در کاشان نشو و نما نمود، بعد از اقامت در قزوین راهی دکن شده و در دوره ی سلطنت مرتضی نظام شاه به احمد نگر وارد شد. حیدر ذهنی کاشانی، که شاعری برجسته و نقاشی چیره دست بود، از اهل کاشان بوده است. وی در ایران از مقربان سید رکن الدین مسعود بود و در پی او از ایران به احمد نگر آمد و بعد از محاصره ی احمد نگر توسط قوای گورکانیان رهسپار بیجاپور گردید.
مهمترین اثر تاریخی که از دوران نظام شاهان باقی مانده برهان مآثر تألیف سید علی بن عزیز الله طباطبا است که از اهل سمنان بود. وی بعد از مدتی سکونت در عراق در حدود سال 988/1580 راهی گولکنده شد و بعد از معتوب شدن میر شاه میر به احمد نگر رفت. وی از طرف برهان نظام شاه دوم مأمور نوشتن تاریخ نظام شاهان و پیشینیان آنها از بهمنیان گردید. برهان مآثر در سال 1936م به همت آقای هاشمی به چاپ رسیده است.
از شاعرانی که در آخرین دوره ی حکومت نظام شاهان به احمد نگر آمده اند شیخ عبد السلام پیامی جبل عاملی از شاگردان جلال الدین دوانی است. در این عصر مثنوی فارسی شرائع الاسلام در فقه توسط یکی از عالمان این دوره برای یکی از نظام شاهان ایراد شده است. در سال 1025/1616 محدث و فقیه شافعی به نام شیخ بن عبدالله عیدروس حسینی حضرمی از حضرموت به دکن آمده به مرتضی نظام شاه و ملک عنبر پیوست و متعاقبا به بیجاپور رفته منزلتی نزد ابراهیم عادل شاه دوم داشته است.
غیر از عالمان و شاعران، حضور شخصیتهای سیاسی با نامهای ایرانی در احمد نگر تا دورانهای پسین دولت نظام شاهان مشهود است. در هیأتی که از طرف چاند بی بی سلطانه در روز دهم رجب سال 1004/29 فوریه 1596 برای مذاکره با شاهزاده مراد، که لشکرش قلعه ی احمد نگر را در محاصره داشت، به اردوگاه گورکانیان فرستاده شد، افضل خان قمی، میر محمد زمان مشهدی، و شاه بهرام استرآبادی از طرف چاند بی بی در باره ی شرایط رفع محاصره با قوای مهاجم به توافق رسیدند.

منبع: www.historylib.com


[ جمعه 14 مهر 1391 ] [ 11:54 ب.ظ ] [ علی نجفی برزگر ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ


این وبلاگ جهت تقویت روابط مردم ایران، هند، پاکستان، بنگلادش، سریلانکا، نپال و میانمار
ویاد آوری گذشته افتخار آمیز خود تاسیس شده است.

آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب